Nieuw boek over de risico's van voorgeschreven medicijnen

Op de 105de jaarvergadering van de American Sociological Association in Atlanta op 17 augustus jl. gaf professor Donald Light, een van de sprekers, een voorproefje van zijn nieuw uit te komen boek bij de Columbia University Press. Deze uitgever brengt komende herfst de uitgave:‘The Risk Of Prescription Drugs' op de markt. Het boek belicht de gezondheidrisico's van voorgeschreven medicijnen en de negatieve gevolgen van de methoden die de farmacie hanteert om deze op de markt te brengen.

FELLOW BIJ NIAS
Light is socioloog en professor ‘Vergelijkende Gezondheidszorg' aan de universiteit van New Jersey, bijzonder hoogleraar bij Stanford University en gastonderzoeker aan Princeton University. Ten tijde van de voorbereiding van zijn boek was hij als ‘Fellow' verbonden aan het NIAS in Wassenaar, Netherlands Institute for Advanced Studies in the Humanities and Social Sciences, een instituut van de Koninklijke Nederlandse Academie voor Kunsten en Wetenschap.
In zijn boek baseert de onderzoeker zich op onafhankelijke wetenschappelijke studies en bronnen, waaronder onder andere cijfers van de Canadese versie van de Nederlandse Zorgautoriteit, de Amerikaanse Food and Drug Administration en het Franstalige Prescrire International.

Subsidies en juridische beschermconstructies zetten de farmaceutische industrie aan tot het steeds meer ontwikkelen van nieuwe medicijnen die weinig of niets toevoegen aan reeds bestaande geneesmiddelen. Deze vormen echter een ernstig risico voor de gezondheid van gebruikers.
Zo testen bedrijven waarvan de fabrikanten eigenaar zijn of een belang in hebben de nieuwe medicijnen; legale constructies verbergen de negatieve uitkomsten van een onderzoek of de schadelijke bijwerkringen van een nieuw op de markt te brengen geneesmiddel. Ook worden relatief lage eisen gesteld aan de doelmatigheid van een medicijn, zodat het sneller wordt toegelaten.
Volgens de studie van Light komen onafhankelijke onderzoekers tot de conclusie dat 85% van nieuwe medicijnen weinig of geen effect hebben en nauwelijks iets toevoegen aan reeds op de markt zijnde geneesmiddelen. In tegendeel zelfs: schadelijke bijverschijnselen en het verkeerd voorschrijven van nieuwe medicijnen is tegenwoordig een belangrijke doodsoorzaak in de VS.

VOORAL VROUWEN
De professor beschrijft in zijn boek het zogenaamde ‘Risk Proliferation Syndrome'. Dit houdt in dat steeds meer patiënten een nieuw medicijn voorgeschreven krijgen, dat relatief weinig resultaten oplevert, maar waar wel een enorme stijging van de gezondheidsrisico's en ongewenste bijverschijnselen tegenover staat. Centraal staat ook dat de huidige regelgeving geneesmiddelenfabrikanten aanzet tot het nemen van meer klinische risico's en het creëren van nieuwe ziektes zodat miljoenen patiënten, vooral vrouwen, onnodig risico lopen.
Klinische onderzoeken worden opgezet met het doel mogelijke negatieve uitkomsten te beperken en ze zijn gericht op het publiceren van verhalen die de voordelen van het nieuwe medicijn benadrukken.
"Massale campagnes worden gestart om het product toegelaten te krijgen, wanneer ook maar het geringste bewijs voorhanden is. De toezichthouder wordt overstelpt met een enorme bulk aan desinformatie over incompleet of onder de maat uitgevoerde klinische onderzoeken", aldus Donald Light volgens het ASA. Als voorbeeld noemt de socioloog een ingediend onderzoek voor een toelatingsaanvraag, waar van de 110 vermelde toepassingen: bij 42% de randomized proeven ontbraken, van 40% waren de toegediende doseringen verkeerd, van 39% ontbrak bewijs van klinische effectiviteit en tot slot bij 49% rees zorg over de ernstige bijverschijnselen.

Avandia en Avastin
"Nog onlangst zijn 2 grote rapporten gepubliceerd over tendentieuze ondermaatse proeven met Avandia, een medicijn voor diabetes, en Avastin, een geneesmiddel bij oogziekten", vertelt de wetenschapper. "En met het testen van medicijnen voor kinderen is het nog slechter gesteld. Het resultaat is dat geneesmiddelen goedgekeurd worden zonder dat iemand de werkelijke effectiviteit kan achterhalen of hoeveel gezondheidschade ze kunnen veroorzaken."

Volgens Light bepaalt op dit moment de farmaceutische industrie het wetenschappelijk onderzoek, om vervolgens te controleren welke resultaten naar de FDA gaan of gepubliceerd worden.
"Met slechts enkele kleine basisveranderingen is het al mogelijk de kwaliteit van de onderzoeken en het bewijs van de reële risico's of voordelen van nieuwe medicijnen te verbeteren," is de mening van Donald Light.

Voor meer informatie over het boek kunt u terecht bij www.cup.columbia.edu; vermeld naam schrijver of boek in zoekvenster.

John Reijnders
Freelance journalist